PROTEZA AKRYLOWA CAŁKOWITA I CZĘŚCIOWA. UŻYTKOWANIE

Proteza akrylowa całkowita i częściowa są to protezy ruchome. Mówimy o nich protezy osiadające. Nie posiadają podparć, spoczywają tylko na śluzówce. W szczęce obejmują całe podniebienie i wyrostki zębodołowe. W żuchwie ze względów anatomicznych cały ciężar przenoszony jest tyko na wyrostek zębodołowy.

Proteza akrylowa całkowita

Jest to proteza wykonywana dla pacjenta w momencie, gdy utracił on wszystkie swoje naturalne zęby. Pokrywa swoją powierzchnią wyrostki zębodołowe a u góry również podniebienie. Przy braku zębów nie ma ona zakotwiczeń, ani podparć. Dlatego też określamy ją jako protezę ruchomą. Możemy bowiem w dowolnej chwili usunąć ją z jamy ustnej. Ze względu na brak podparcia na zębach własnych pacjenta kwalifikujemy ją jako protezę osiadającą. Cała powierzchnia takiej protezy przenosi obciążenia zgryzowe na powierzchnie śluzówki na której spoczywa.
Protezy ruchome wykonywane są z akrylu. Zarówno część imitująca podniebienie i dziąsła o kolorze różowym, jak i zęby w naturalnym biało-żółtym kolorze są wykonane z tego polimeru. Uzupełnienia wykonuje się na zlecenie, dla danego pacjenta. Proteza akrylowa jest dopasowana do warunków anatomicznych i czynnościowych danej jamy ustnej.
Bezzębie w jamie ustnej pacjenta i specyfika protezy, o której wspomniałem wyżej wpływają na to, jaka będzie adaptacja do protezy i na ile komfortowo pacjent będzie mógł ją użytkować. Proteza akrylowa ma swoje zalety, ale i posiada wiele wad. Stosunkowo szybko i tanio jesteśmy w stanie przywrócić pacjentowi estetyczny wygląd, likwidując zapadnięte policzki i wargi, dobierając ładne nowe zęby.

Utrzymanie protezy całkowitej i jej używanie jest jednak już zupełnie inną sprawą. Proteza akrylowa jest ciałem obcym w jamie ustnej, twardym i sztywnym. Przez to, że nie ma podparcia na zębach i przenosi całość obciążeń zgryzowych na miękką delikatna błonę śluzową powodując jej podrażnienia i uszkodzenia. W najbardziej przeciążonych miejscach kontaktu powstają bolące odleżyny. Proces adaptacji bywa dla pacjenta czasem dość trudny.

Proteza akrylowa całkowita górna

 

Łatwiej pacjenci przyzwyczajają się do protezy górnej. Jej zaletą jest wielkość powierzchni, którą kontaktuje się z błoną śluzową. Obciążenia przekazywane są za jej pośrednictwem na dużą powierzchnię podniebienia i dziąseł, co ma odbicie w rozkładzie sił. Pacjent nie odczuwa dyskomfortu związanego z wgniataniem brzegów protezy w śluzówkę. Proteza akrylowa górna dzięki swej dużej powierzchni w kontakcie ze śluzówką działa jak przyssawka. Nawet przy niekorzystnych warunkach protetycznych potrafi dobrze się utrzymywać na podłożu protetycznym. Pacjenci szybko i łatwo adaptują się do nowej protezy.  W skrajnie niekorzystnych przypadkach wprowadzamy w kość szczeki wszczepy i mocujemy protezę na implantach.

Proteza akrylowa całkowita dolna

 

Proteza akrylowa całkowita dolna sprawia pacjentom najwięcej problemów. Powierzchnia dośluzówkowa protezy obejmuje tylko wąski pas dziąsła, przez co przenosi dużo większe obciążenia na tkanki pacjenta niż odpowiednik jej w szczęce. Powoduje to większe dolegliwości i dyskomfort. Nie obserwujemy tu również, albo w małym stopniu efektu przyssania do powierzchni śluzówki. Na plus działa siła ciężkości. Sytuację pogarszają natomiast ruchome elementy dna jamy ustnej, przyczepy mięśni i więzadeł, oraz język, które podczas swojej pracy zrzucają protezę z podłoża.
Efekt jest taki, że pacjent w początkowym okresie ma kłopoty zarówno z jedzeniem jak i wymową. Odleżyny sprawiają większe dolegliwości niż przy protezie górnej. Adaptacja do protezy jest również wydłużona.
Podobnie jak w przypadku protezy górnej dla stabilizacji protezy i jej podparcia wprowadzamy w kość szczeki wszczepy i mocujemy protezę na implantach.

Proteza akrylowa częściowa górna

 

Jest to odmiana protezy całkowitej górnej. Projektujemy ją i wykonujemy u pacjentów posiadających w szczęce resztkowe uzębienie, ale nie rokujące dobrze jeśli chodzi o długi czas utrzymania w jamie ustnej. Stopniowo u takich pacjentów przechodzimy do protezy całkowitej usuwając kolejno pozostałe zęby, równocześnie dostawiając zęby akrylanowe w miejsce braków do protezy. Umocowana ona jest na klamrach. Z reguły mniejsza niż proteza całkowita. Przenosi obciążenia w całości na śluzówkę.

Proteza akrylowa częściowa dolna

 

Wskazania i zastosowanie ma podobne jak proteza częściowa górna. Utrzymanie za pomocą klamer. Dzięki nim proteza dobrze jest ufiksowana na podłożu protetycznym. Ze względu na małe pole styku ze śluzówką w pierwszym okresie użytkowania powoduje dyskomfort i dolegliwości u pacjentów.

Proteza akrylowa czas użytkowania

Nic nie jest wieczne i jeśli chodzi o protezy ruchome,to średnio zmieniamy je co 5 lat. Taki zresztą okres użytkowania dla pacjentów przewiduje również NFZ.

Okres 5 lat wynika ze struktury materiału, z którego protezy akrylanowe są wykonane. Akryl materiał podstawowy jest, bowiem porowaty i akumuluje resztki pokarmowe, grzyby, bakterie, złogi mineralne. W mikroporach protezy przez wiele lat odkładają się złogi, które zaczynają żyć własnym życiem. Na posiewach wykonanych na bazie pobranych próbek z fragmentów płyty protezy otrzymujemy cale kolonie patogennych bakterii i grzybów łącznie z candida albicans. Sama higiena protezy nie wystarcza.
Patogeny te powodują przewlekły często trudny do wyleczenia przewlekły stan zapalny błony śluzowej jamy ustnej. Stanowią źródło choroby odogniskowej. Candydoza jamy ustnej jest zaliczana do stanów przedrakowych.

Nie bez znaczenia jest również estetyka samej protezy. Materiał akrylowy zaraz po oddaniu jest lekko przezierny, lśniący, różowy. Po latach staje się matowy, różowo-żółty, czy różowo-brązowy. Oczywiście skrajna zmiana barwy ma miejsce u osób, które nie dbają o protezy i higienę. Albo u osób palących, spożywających duże ilości kawy, mocnej herbaty itd.
Dodatkowym czynnikiem przemawiającym za wymianą z powodu złogów jest pojawiający się fetor ex ore, czyli nieprzyjemny zapach wydobywający się z ust podczas mówienia.

Z akrylu wykonane są również zęby w protezach. Starannie dobrane kształtem i kolorem na początku użytkowania idealnie imitują nasze prawdziwe uzębienie. Zmienia się to oczywiście z czasem. Podobnie tracą połysk i kolor. Ulegają również starciu, ponieważ są wykonane z materiału znacznie bardziej miękkiego niż szkliwo naturalnych zębów.

Podobne tematy :